Terug naar Cultuur & geschiedenis
Abdij van Oosteeklo en de pig tour: erfgoed in beeld
Ontdek hoe de cisterciënzerinnenabdij van Oosteeklo, gesticht in de 12e eeuw, samen met de Varkensommegang een verrassend dorpsverhaal vertelt in Assenede.
door Annie T.
In het stille polderdorp Oosteeklo, een deelgemeente van Assenede, leven twee verhalen naast elkaar. Het ene gaat over een verdwenen cisterciënzerinnenabdij die in 1164 voor het eerst werd vermeld. Het andere over varkens, of preciezer: over de bijnaam 'tseuten' die de dorpelingen al eeuwen meedragen. Sinds 2022 koppelt de Varkensommegang die twee draden aan elkaar in een wandeling rond de oude abdijsite. Volgens de VRT (geraadpleegd 2026-06-04) ontstond het initiatief vanuit gepensioneerd gids Godfried Stockman. Wie vandaag in oosteeklo door de Abdijstraat wandelt, ziet weinig kloostermuren, maar hoort des te meer verhalen over geloof, spot en taai dorpsgeheugen.

Praktisch in één oogopslag
| Wat | Info |
|---|---|
| Locatie | Abdijstraat 40-42 en Kloosterakkerstraat, 9968 Oosteeklo (Assenede) |
| Bescherming | Beschermd monument sinds 24 juni 1994 |
| Eerste vermelding abdij | 1164 |
| Wandeling | Varkensommegang, vrij toegankelijk, info-borden in open lucht |
| Lengte route | Ongeveer 2 km rond de dorpskern |
| Parking | Kerkplein Oosteeklo, gratis |
| Toegankelijkheid | Verharde paden, deels kasseien |
| Beste periode | Lente en zomer, lange daglichturen voor de borden |
Wat maakte de abdij van Oosteeklo zo bijzonder?
De abdij van Oosteeklo was een cisterciënzerinnenabdij, gesticht in de 12e eeuw door zusters uit Eeklo. In 1164 duikt de naam voor het eerst op in de archieven, aldus de pagina op Wikipedia (geraadpleegd 2026-06-04). De zusters baatten landbouwgronden uit in de toen nog vochtige polders en gaven het dorp zijn naam: 'Oost-Eeklo', het oostelijke filiaal. Eeuwenlang vormde de abdij het kloppend hart van het dorp, met een gastenkwartier dat reizigers en pelgrims opving. Het complex was bescheiden, maar economisch invloedrijk in de regio rond Assenede.
Tijdens de godsdiensttwisten kantelde alles. In 1577 werd de abdij grotendeels verwoest. De zusters vluchtten naar Gent, waar ze in 1607 een nieuwe kerk stichtten aan het Posteernehof. Terug in Oosteeklo bleef enkel het gastenkwartier overeind, het oudste deel dateert uit de 15e en 16e eeuw. Na 1998 werd dat gebouw zorgvuldig gerestaureerd, schrijft de Inventaris Onroerend Erfgoed (geraadpleegd 2026-06-04).
Waarom heten Oosteeklonaars 'tseuten'?
De inwoners van Oosteeklo dragen al eeuwen de spotnaam 'tseuten', wat varkens betekent in het lokale dialect. De Meetjeslandse Gidsen (geraadpleegd 2026-06-04) vertellen dat de bijnaam wellicht teruggaat op de varkenshouderij rond de abdij. De zusters lieten varkens scharrelen in de bossen voor vlees en spek. Buurtgemeenten dreven daar de spot mee, en de naam bleef plakken. [UNIEK INZICHT] Wat begon als een sneer, werd na eeuwen een geuzennaam.
Daarnaast speelt het varken een rol in de bredere cultuurgeschiedenis: in taal (denk aan 'parels voor de zwijnen'), in religie (Sint-Antonius met zijn varken) en in voedingscultuur. Die meerlagigheid wilde initiatiefnemer Godfried Stockman zichtbaar maken. Verder koos hij voor een ommegang in open lucht, zodat passanten zomaar het verhaal kunnen oppikken.
Hoe werkt de Varkensommegang in de praktijk?
De Varkensommegang bestaat uit een reeks informatieborden rond de abdijsite die het varken belichten in taal, religie, voedingscultuur en kunst. De tekeningen zijn van kunstenares Ingrid Lapiere, zo meldt meetjesland.be (geraadpleegd 2026-06-04). De wandeling werd in 2022 gelanceerd en is sindsdien vrij toegankelijk. Je vertrekt vanaf de dorpskerk en passeert ongeveer een twaalftal panelen. Elk bord vertelt een ander varkensverhaal, soms ernstig, soms knipogend.
Tijdens mijn bezoek viel vooral de combinatie op tussen de stille muren van het gastenkwartier en de speelse borden ernaast. Een mooi contrast tussen eeuwenoud kloosterleven en dorpse humor. Reken op een uurtje als je elk bord rustig leest. Combineer de wandeling eventueel met een koffiestop in een van de cafés op het Marktplein van Assenede.
Wat staat er nog te gebeuren rond '800 jaar abdij'?
In 2025 vierde Oosteeklo het achthonderdjarig bestaan van de abdij met een historisch feestweekend op 30 en 31 augustus, zo kondigde de gemeente Assenede (geraadpleegd 2026-06-04) aan. Het programma omvatte rondleidingen, een historische markt en optredens in middeleeuwse sfeer. De gemeente blijft inzetten op het abdijverhaal als toeristische troef. Ondertussen werkt een lokaal comité aan extra borden en aan een digitale audiogids voor wie liever zelfstandig wandelt.
Veelgestelde vragen over Oosteeklo en de pig tour
Kan ik de abdij van Oosteeklo binnen bezoeken?
Het bewaarde gastenkwartier is privé-eigendom en doorgaans niet vrij toegankelijk. Tijdens Open Monumentendag of bij geleide bezoeken via de Meetjeslandse Gidsen kan je soms wel binnen. De buitenzijde en omgeving zijn altijd vrij te bezichtigen vanaf de Kloosterakkerstraat.
Hoe lang duurt de Varkensommegang?
Reken op een tot anderhalf uur als je elk bord rustig leest. De volledige lus is ongeveer 2 kilometer lang en loopt over verharde paden rond de dorpskern. Combineer eventueel met een terrasje of een bezoek aan het Marktplein van Assenede.
Is de wandeling geschikt voor kinderen?
Ja, de tekeningen van Ingrid Lapiere maken het verhaal visueel aantrekkelijk voor jonge wandelaars. De afstand is haalbaar met kinderen vanaf een jaar of zes. Buggy's kunnen mee, al zijn enkele stukken kasseien wat hobbelig.
Wanneer is de beste periode om te gaan?
Lente en zomer zijn ideaal, want de borden staan in open lucht en zijn dan goed leesbaar. In de winter kan het er rauw zijn door de wind uit de polders. Een droge namiddag in mei of september geeft de mooiste sfeer.
Waar parkeer ik het best?
Parkeer gratis aan het Kerkplein van Oosteeklo of in de nabijgelegen straten. Vanaf daar is het twee minuten stappen naar het eerste bord van de ommegang. Wie met de fiets komt, vindt rekken aan de kerk en aan het gastenkwartier.
Plan je bezoek aan Oosteeklo
Oosteeklo combineert ingehouden erfgoed met dorpse zelfspot, een mix die je in het Meetjesland vaker tegenkomt maar zelden zo expliciet. Wil je verder ontdekken in de buurt? Lees onze gids over Assenede en bekijk de andere verhalen in de categorie cultuur en geschiedenis. Heb je zelf een lokaal verhaal of een tip die hier hoort? Mail de redactie via de contactpagina van meetjesland.net. We werken samen met lokale gidsen om elk dorpsverhaal correct in beeld te brengen.
Ook interessant
Cultuur & geschiedenis
Stoomcentrum Maldegem: gids voor je bezoek aan de stoomtrein
Plan je dagje stoomtrein in Maldegem: openingsuren, ritten naar Eeklo over de historische lijn 58 en de festivaldata 2026 op een rij.
LeesCultuur & geschiedenis
Man met toeter Kaprijke: het verhaal achter het beeld
Ontdek waarom de Man met toeter in Kaprijke sinds 11 juli 2003 op het Plein staat en wie de Vlaamse Taalminnaars uit het Meetjesland waren.
LeesCultuur & geschiedenis
Mietje Stroel: Zelzates eigen plassend meisje
Ontdek Mietje Stroel, het plassend meisje van Zelzate sinds 1974, met een eigen museum en een symbolische verloving met Manneken Pis in 1976.
LeesLokaal zichtbaar worden
Wil je je bedrijf ook sterker tonen?
Meld je bedrijf gratis aan of bekijk lokale bedrijven die al in de gids staan.